Oýunçynyň ýalňyşlygy
Belli bir netije birnäçe wagt çykmansoň, onuň indi “çykmalydygyna” ynanmak.

On gyzyldan soň garanyň ähtimallygy henizem 18/37. Çarh hiç zady ýatda saklamaýar we hiç kime bergili däl.
Ýalňyşlyk
If redstawkaGyzyl18 gyzyl sana deň tölegli stawka. Fransuzça: rouge.Dolulygyna okaň → has come up ten times, many players feel that blackstawkaGara18 gara sana deň tölegli stawka. Fransuzça: noir.Dolulygyna okaň → is “due” and bet accordingly. Others feel red is “hot” and bet that. Both are reasoning from a sequence that is already over to a spin that has not happened. In the fair single-zeroçarhNolHiç bir deň tölegli, onikilik ýa-da sütün stawkasynyň ýapmaýan ýeke ýaşyl öýjügi; kazinonyň artykmaçlygynyň çeşmesi. Başga atlary: ýeke nol, 0.Dolulygyna okaň → model with independent spinsmatematikaGaraşsyz aýlawlarHer aýlawyň öňki taryha garamazdan şol bir ähtimallyklary bar. Bu saýtdaky her bir hasaplamanyň esasy.Dolulygyna okaň →, the next-spin probabilitymatematikaÄhtimallykNetijäniň mümkinçiligi, 0-dan 1-e ýa-da 0%-den 100%-e çenli. Bir san: 1/37 = 2,70%.Dolulygyna okaň → of black remains 18/37.
Näme üçin dogry ýaly duýulýar
Under the independent fair-wheel model, the proportions of red and black each tend toward 18/37 as the sample grows. This does not require a compensating run of black. After ten initial reds and N further spins, expected red and black counts differ by ten, while the contribution of those initial reds to the total proportion becomes smaller. Actual counts still fluctuate.
Monte-Karlo, 1913-nji ýylyň 18-nji awgusty
Casino de Monte-Carlo-daky bir stolda gara yzly-yzyna 26 gezek çykdy. Takmynan on bäşinji garadan başlap, oýunçylar gyzyla üýşdüler, stawkalaryny iki esse, ýene iki esse artdyrdylar, her aýlaw öňküsinden “has anyk” ýalydy. Kazino millionlarça frank utdy. Birinji garadan başlap bu tapgyryň ähtimallygy 137 milliondan 1 bolupdy, onuň dünýäniň kazinolarynyň birinde haçandyr bir wagt bolup geçmeginiň ähtimallygy bolsa birlige diýen ýaly deňdi. Oýunçynyň ýalňyşlygynyň Monte-Karlo ýalňyşlygy hem diýlip atlandyrylmagynyň sebäbi şu.
Adaty zat. 44 gezekde bir gezek bolýar.
Oýunçylar üns berip başlaýar. Gyzyl “çykmaly”.
Stolda adam köp. Gyzyla goýlan stawkalar her ýitgiden soň iki esse artdyrylýar.
Baýlyklar ýitirildi. Her täze gara gyzyly has anyk ýaly duýdurýar.
Tapgyr gutarýar. Kazino özüniň tapgyrdygyny “bilip” bilmeýän tapgyra garşy stawka goýan adamlardan millionlarça frank utdy.
Gyzgyn el
Tapgyrda bolany üçin bir reňki goldamak şol bir ýalňyşlygyň tersine öwrülen görnüşi: tapgyryň gutarmagyna däl-de, dowam etmegine garaşylýar. Psihologlar muny 1985-nji ýylda basketbolda topy zyňmakda tapgyrlary gözläp, tötänlikden başga hiç zat tapmadyk Gilovich, Vallone we Tverskiniň barlagyndan soň gyzgyn elmifGyzgyn elUtuşlaryň ýa-da bir netijäniň yzygiderli tapgyry ýene birini has ähtimal edýär diýen ynanç. Çarhda ol oýunçynyň ýalňyşlygynyň tersine öwrülen görnüşidir.Dolulygyna okaň → diýip atlandyrýarlar. 2018-nji ýylda Miller we Sanjurjo synagyň özüniň gyşykdygyny görkezdiler: gysga ýazgyda, takyk zyňyşdan dessine soňky takyk zyňyşlaryň paýy ortaça oýunçynyň umumy derejesinden pes çykýar, şonuň üçin asla gyzgyn eli bolmadyk oýunçy birneme sowuk ýaly görünýär. Düzedilenden soň, şol bir maglumatlar ortaça gyzgyn eli görkezýär. Adam gyzyp biler; çarhyň bolsa gyzjak formasy ýok. Käbir oýunçylar iki ynamy bir wagtda saklaýarlar: tapgyr “gaty uzyn” bolýança dowam edýär, soňra gutarýar. Adalatly çarhda her görnüşiň garaşylýan bahasymatematikaGaraşylýan bahaUzak möhletde bir stawka düşýän ortaça netije. Her standart Ýewropa stawkasy üçin stawkanyň −1/37 bölegi.Dolulygyna okaň → reňki teňňe zyňyp saýlamak bilen birmeňzeş: stawkanyň −2,70%-i.
Hakyky stolda
Croson and Sundali (2005) watched 18 hours of security video from one double-zero table at a large casino in Reno: 139 players placing 24,131 bets. On the even-money betsstawkaDeň tölegli stawkaGyzyl/gara, täk/jübüt, uly/kiçi. 18 san, töleg 1:1.Dolulygyna okaň →, players were about evenly divided between following short runs and opposing them. After five of a kind in a row they leaned against the run, and after six or more, 85% of their bets were on the other side. The same players showed the hot hand about themselves: after a win on the numbers they covered 13.6 numbers on the next spin on average, against 9.2 after a loss. The study found no statistically significant evidence of wheel bias. These are observations from one table, and the authors discuss alternative explanations for changes in betting after wins.
Kazinodan daşarda
Şol bir çekiş hakyky kararlar kabul edilýän ýerlerde hem ýüze çykýar. Clotfelter we Cook (1993) Merilendiň gündelik san oýnuny yzarladylar: bir sana goýulýan pul ol çekilen badyna düýpli azaldy we çekilişiň ýady bolmasa-da, dikelmegi üçin aýlar gerek boldy. Chen, Moskowitz we Shue (2016) muny hünärmenleriň arasynda tapdylar. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň gaçybatalga kazylary öňki işi kanagatlandyran bolsalar, işi ret etmäge 3,3 göterim bendine çenli has ýykgyn edýärdiler. Beýsbol emin-kazylary bir straýk yglan edenden soň, ýene birini yglan etmäge 1,5 bent az ýykgyn edýärdiler, ýakyn zyňyşlarda bolsa munuň iki essesinden hem köp. Hemişelik haky alýan karz işgärleri bilen meýdan synagynda kararlaryň 9%-ine çenlisi şeýle ters öwrüldi. Işler tötänleýin tertipde gelýärdi, şonuň üçin soňky karar indiki barada hiç zat aýtmaýardy, edil soňky aýlawyň indiki barada hiç zat aýtmaýşy ýaly.

Oýunçynyň ters ýalňyşlygy
Filosof Ian Hacking (1987) üçünji görnüşe at berdi. Kimdir biri otaga girýär, bir jübüt zeriň goşa alty bolup düşendigini görýär we olaryň eýýäm köp gezek zyňlandygy barada netije çykarýar. Her zyňyşyň goşa alty bolmak ähtimallygy deň, agşamyň birinjisi bolsun ýa-da müňünjisi, şonuň üçin bu görnüş oýnuň näçe wagtdan bäri dowam edýändigi barada hiç zat aýtmaýar. Ruletkada bu sekiz gyzyly görkezýän tablonyň ýanyna gelip, olary emele getirmek üçin stoluň birnäçe sagat aýlanandygyny çaklaýan oýunçy. Adaty ýalňyşlyk geçmişi indiki aýlawa okaýar; bu bolsa seýrek görnüşi hiç kimiň görmedik geçmişine okaýar.
Oňa ynanan psiholog
Ýalňyşlygyň alym goraýjylary hem bolupdy. Nemes psihology Karl Marbe her birinde 49 152 dogluş bolan dört sany sanawy gözden geçirip, yzly-yzyna oglanlaryň ýa-da gyzlaryň iň uzyn tapgyrynyň 17 bolandygyny tapdy we uzyn tapgyrlar tötänligiň rugsat berşinden seýrek, şonuň üçin tapgyr beýleki netijäni has ähtimal edýär diýen netijä geldi. Diňe tötänlik başgaça aýdýar: 196 608 dogluşda 17 ýa-da has uzyn tapgyr takmynan bäş gezekden dördünde peýda bolýar. Marbe tötänleýin tapgyryň edil nähili görünýändigini tapypdy. Epstein (2013) bu wakany gaýtadan gürrüň berýär; Ruletkada yzygiderli tapgyrlaryň ähtimallygy ruletka görnüşini berýär.

Ýalňyşlyk ulanylmaýan ýeri
If the wheel were physically biased, past spins would be informative, because they would be evidence about the pocketsenjamÖýjükRotordaky 37 sany belgilenen bölümiň biri. Başga atlary: ýuwa, çukur.Dolulygyna okaň → rather than about luck. That is the Lab’s subject. The sample required depends on the size of the bias, the test and the acceptable error rates. A short streak alone does not distinguish bias from chance; comparing explanations also requires assumptions about how plausible each was before the data.
Soraglar
Ýok. Ol islendik garaşsyz gaýtalanýan waka degişli: zerler, teňňeler, lotereýa sanlary.
With more independent spins, the proportions tend toward their probabilities; they do not have to be close after any fixed number. Standard single-zero bets have an expected lossmatematikaGaraşylýan ýitgiGaraşylýan bahanyň goýlan umumy pula köpeltmek hasyly; seansda ýa-da belli bir döwürde ýitirilýän ortaça mukdar.Dolulygyna okaň → of 2.70% of turnoverpulDolanyşykGaýtadan goýlan utuşlary hem hasaba alyp, seansda ýa-da döwürde goýlan umumy pul. Başga atlary: handle, action.Dolulygyna okaň →, but your actual result can be far from that average.
Ortaçalar kanuny ýok. Uly sanlar kanunymatematikaUly sanlar kanunySynaglaryň sany artdygyça garaşsyz netijeleriň ortaçasy garaşylýan baha ýakynlaşýar.Dolulygyna okaň → bar we ol durulandyrma arkaly işleýär.
Matematika bilen güýmenje
Ilki özüňiz synap görüň. Her çözgüt ýapyk; taýýar bolanyňyzda açyň.
10 zyňyşdan soň teňňe 7 gerb we 3 san görkezýär. 1 000 zyňyşdan soň 517 gerb we 483 san görkezýär. Sanlar yzdan ýetdimi?
Çözgüdi görkez
Jogap Ýok. Tapawut 4-den 34-e çenli ösdi. Diňe gatnaşyk deňe ýakynlaşdy.
The ratio of heads to tails fell from 7/3, about 2.33, to 517/483, about 1.07. This example illustrates how a proportion can move closer to one-half while the count difference grows.
The gap between them grew, from 4 to 34. With a fair coin a gap of around 30 after 1,000 tosses is ordinary: the typical gap grows roughly with the square root of the number of tosses, while the ratio settles toward 1.
Nothing pulled the tails back. The early surplus of heads was diluted by the next 990 tosses, not corrected.
Teňňäni dört gezek zyňyň we diňe gerbden soň gelýän zyňyşlara serediň. Olaryň näçe paýy gerb? Muny 16 mümkin yzygiderligiň her biri üçin hasaplaň we paýlaryň ortaçasyny alyň. Ol 50%-mi?
Çözgüdi görkez
Jogap Ýok. Ol 17/42, takmynan 40,5%. Şeýle seredilende, adalatly teňňe gerbden soň sowaýan ýaly görünýär.
16 yzygiderligi sanawlaň. Olaryň ikisinde, SSSS we SSSG, ilkinji üç zyňyşda gerb ýok, şonuň üçin gerbden soň hiç zat gelmeýär; 14 galýar.
Her birinde gerbden soň gelýän zyňyşlary alyň we olaryň näçe paýynyň gerbdigini tapyň. GGGG 3-den 3 berýär. GGGS 3-den 2 berýär. GSGS 2-den 0 berýär. 14-üň hemmesinden geçip: alty yzygiderlik 0, dördüsi 1/2, biri 2/3 we üçüsi 1 berýär (GGGG, SGGG we SSGG).
Paýlary goşuň: 4 × 1/2 + 2/3 + 3 = 17/3. 14-e bölüň: 17/42 ≈ 40,5%.
Hiç bir zyňyş sana artykmaçlyk bermeýär; her biri 50–50. Egilme yzygiderlikme-yzygiderlik ortalamakdan gelýär: gerbden doly yzygiderlikde seretmeli zyňyş köp, ýöne ol ýeke gerbli yzygiderlik ýaly bir gezek sanalýar. Miller we Sanjurjo (2018) 1985-nji ýyldaky “gyzgyn el” barlagynyň basketbolçylaryny şu usulda ölçändigini görkezdiler, şonuň üçin tötänlikden köp hatar görkezmeýän ýaly görünen oýunçylar aslynda birneme köp hatar görkezipdirler.
Degişme üçin

Düzediş däl, durulandyrma. Çarh hiç kime bergili däl.
Çeşmeler
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.
- Epstein, R. A. The Theory of Gambling and Statistical Logic, 2nd ed.
- Croson, R. & Sundali, J. “The gambler’s fallacy and the hot hand: empirical data from casinos.”
- Chen, D. L., Moskowitz, T. J. & Shue, K. “Decision making under the gambler’s fallacy: evidence from asylum judges, loan officers, and baseball umpires.”
- Clotfelter, C. T. & Cook, P. J. “The ‘gambler’s fallacy’ in lottery play.”
- Gilovich, T., Vallone, R. & Tversky, A. “The hot hand in basketball: on the misperception of random sequences.”
- Miller, J. B. & Sanjurjo, A. “Surprised by the hot hand fallacy? A truth in the law of small numbers.”
- Hacking, I. “The inverse gambler’s fallacy: the argument from design. The anthropic principle applied to Wheeler universes.”